Ажар, домохозяйка из Абайский области, взяла в МФО кредит на оплату учебных курсов. Вскоре она оказалась в сложной финансовой ситуации, и вместо того, чтобы заплатить основной долг, начала погашать его частями. Однако, вместо того чтобы уменьшаться, сумма долга увеличивалась из-за высоких штрафов и процентов. МФО, в свою очередь, начала привлекать других кредиторов и банки для взыскания долга.

Ажар решила бороться с этим и подала иск в суд, заявив о том, что условия договора являются несправедливыми и что проценты были начислены с нарушением законодательства. Суд признал действия МФО незаконными и обязал организацию снизить процентную ставку и пересчитать долг.

• Ақтөбенің тұрғыны Айзада коллекторлық компания тарапынан қауіп пен қысымға тап болған. Ол қажеттілік үшін микроқаржы ұйымынан несие алған, бірақ қаржылық қиындықтарға байланысты оны уақытында төлей алмайды. Коллекторлар оған және оның отбасына қоқан-лоққы жасап, қорлап және бөліп төлеу туралы келіссөздер жүргізуге тырысқанына қарамастан, қарызды дереу төлеуді талап ете бастады. Айзада коллекторлардың заңсыз әрекеттерінен қорғауын сұрап "Жаңа-Ру" жастар коалициясы заңгерлерінен көмек сұрады. Заңгерлермен бірге ол Ұлттық Банкке шағым түсірді, сонымен қатар полицияға қудалау мен қорқыту туралы арыз берді. Көп ұзамай коллекторлар қысымды тоқтатты, ал Айзада өзі банкпен жаңа төлем кестесі туралы келісе алды. Шабыттандыратын сәт: Айгүл көмек сұраудан қорықпау керектігін және коллекторлардың қауіп-қатері жауапсыз қалмауы керек екенін көрсетіп, өз құқығын қорғай алды.
   

Закон Республики Казахстан «О защите прав потребителей» регулирует отношения между потребителем и продавцом или производителем работ и услуг, устанавливает их права и обязанности.

Здесь собраны актуальные вопросы в сфере защиты прав потребителей. 

Что делать, если товар оказался некачественным?

Потребитель имеет право на обмен или возврат товара надлежащего качества.  В течение гарантийного срока можно предъявить требования, связанные с недостатком товара и потребовать возврата уплаченной за товар суммы.

Как действовать, если продавец отказывает вам на возврат товара?

В случае отказа продавца на возврат товара потребитель может обратиться в Комитет по защите прав потребителей или в суд. Кроме того, потребитель также имеет право на возмещение морального вреда.

Как защищены права потребителей в случае банкротства продавца?

В случае банкротства продавца потребители могут предъявить свои требования к конкурсному управляющему. Защита прав потребителей является главной задачей, поэтому, в первую очередь учитываются их требования.

Жұмысшылардың негізгі құқықтары қандай?

Жауап: Қызметкерлердің негізгі құқықтарына қауіпсізжәне салауатты еңбек жағдайында жұмыс істеу, уақтылыжәне толық еңбекақы алу, демалыс (еңбек демалысын қосаалғанда), әлеуметтік сақтандыру және медициналық қызмет алу, кәсіподақтар және басқа да өкілетті органдар арқылы ұйымды басқаруға қатысу сынды құқықтар жатады.

Жұмыс берушінің бастамасы бойыншақызметкерді жұмыстан шығаруға қандай негіздер болуымүмкін?

Жұмыс беруші қызметкерді мынадай негіздербойынша жұмыстан шығара алады: белгісіз себептерменміндеттерін бірнеше рет орындамағаны үшін, жұмысқакелмегені үшін (жұмыс уақытында себепсіз үш сағаттанартық жұмыс орнында болмауы), жұмысқа алкогольдінемесе есірткіні пайдаланып, мас күйінде келгені үшін,коммерциялық немесе мемлекеттік құпияны жария еткеніүшін, сондай-ақ, штат қысқартылған немесе ұйымтаратылған жағдайда.

Қызметкер жұмыстан босатылған жағдайда қандай кепілдіктер мен өтемақылар қарастырылған?

Қызметкер жұмыстан босатылған кезде жұмыс беруші еңбек шартында немесе ұжымдық шартта көзделген жалақыны, пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақыны, жұмыстан шығу жәрдемақысын (штат қысқартылған немесе ұйым таратылған жағдайда) және басқа да төлемдерді қоса алғанда, барлық тиесілі сомаларды төлеуге міндетті.

Мемлекеттік тұрғын үйді жекешелендіру тәртібі қандай?

Мемлекеттік тұрғын үйді жекешелендіру жекешелендіруге құқығы бар азаматтардың өтініші бойынша жүзеге асырылады. Ол үшін жергілікті атқарушыорганға өтініш беру, жекешелендіру құқығын растайтын құжаттарды ұсыну және жекешелендірілетін тұрғын үйдіңқұнын төлеу қажет. Рәсімдеу аяқталғаннан кейін меншікқұқығы туралы куәлік беріледі.

Көп пәтерлі үйлердегі тұрғын үй иелерінің қандай құқықтары бар?

Көппәтерлі үйлердегі тұрғын үй иелері үйдіңортақ мүліктеріне иелік етуге, басқарушы компанияның немесе кооперативтің қызметі туралы толық ақпарат алуға,жалпы жиналыстар өткізуге және үйді күтіп ұстау және жөндеу мәселелері бойынша шешімдер қабылдауға, құқықтары бұзылған жағдайда басқарушы компанияның әрекеттеріне шағымдануға құқылы.

Коммуналдық төлемдер мен қызметтер мәселелері қалай реттеледі?

Коммуналдық төлемдер мен қызметтермәселелері тұрғын үй иесі мен коммуналдық қызметтерді жеткізушілер арасындағы шартпен реттеледі. Тұтынушыларбелгіленген тарифтерге сәйкес коммуналдық қызметтерді уақтылы төлеуге, ал жеткізушілер тиісті сапада қызмет көрсетуге міндетті. Даулар туындаған жағдайда тараптар сотқа немесе жергілікті өзін-өзі басқару органдарына жүгіне алады.

Каковы основные права работника?

Ответ: Работник имеет право трудиться в безопасных условиях, на своевременную и полную оплату труда, отдых (включая ежегодный отпуск), социальное страхование и медицинское обслуживание, участие в управлении организацией через профсоюзы и другие уполномоченные органы.

Какие могут быть основания для увольнения работника по инициативе работодателя?

Ответ: Работодатель может уволить работника по следующим основаниям: за неоднократное неисполнение обязанностей по неизвестным причинам, за отсутствие на рабочем месте без уважительных причин более трех часов в течение рабочего дня, за появление на работе в состоянии алкогольного или наркотического опьянения, за разглашение коммерческой или государственной тайны, а также в случае сокращения штата или прекращения деятельности организации.

Какие гарантии и компенсации предусмотрены в случае увольнения работника?

Ответ: При увольнении работника работодатель обязан выплатить всю причитающуюся зарплату, компенсацию за все неиспользованные отпуска, выходное пособие и другие компенсации, если они положены в соответствии с законодательством или трудовым договором.

«Азаматтық бастамаларды қолдау орталығының» коммерциялық емес акционерлік қоғамының халықтың құқықтық сауаттылығын арттыру грантының аясында «Жаңа Ру» жастар коалициясы заңды тұлғалар бірлестігінің ұйымдастырумен «Құқығыңды білу міндет» әлеуметтік жобасы бастау алды. Әлеуметтік жобаның маңызды бағыттарының бірі «Көшпелі заң көмегі керуені» заңгерлері Ақмола облысы ауылдары тұрғындарымен кездесті.

Ауыл тұрғындарына құқықтық кеңестер берілді. Мемлекеттік бағдарлама аясында берілетін қайтарымсыз грантты алудың заңдық негіздері, жеңілдетілген несие алудың талаптары, банкроттыққа құжат тапсыруға негіз болатын себептер түсіндірілді. Ауылдардағы тұрғындардың жер дауы, мұрагерлік, төленбеген несиеге байланысты сұрақтарына заң аясында шешу мүмкіндіктері айтылды. Заңгерлер алдағы уақытта қосымша сұрақтар туындаған жағдайда көмек қолын созуға дайын екендерін айтып, байланыс ақпараттарын тұрғындармен бөлісті.

Ауыл тұрғындарына мемлекеттік бағдарлама аясында берілетін қайтарымсыз грантты алудың заңдық негіздері, жеңілдетілген несие алудың талаптары, банкроттыққа құжат тапсыруға негіз болатын себептер түсіндірілді.

Ауылдардағы тұрғындардың жер дауы, мұрагерлік, төленбеген несиеге байланысты сұрақтарына заң аясында шешу мүмкіндіктері айтылды. Заңгерлер алдағы уақытта қосымша сұрақтар туындаған жағдайда көмек қолын созуға дайын екендерін айтып, байланыс ақпараттарын тұрғындармен бөлісті.

В данной статье разъясняем принципы трудового законодательства Республики Казахстан.

Основополагающим принципом трудового законодательства является принцип свободы труда. Этому принципу необходимо придерживаться с  возникновения трудовых отношений до их прекращения. Свобода труда означает, что любой гражданин сам определяет, где ему проявить свои знания и способности. Он может заниматься предпринимательской и иной экономической деятельностью, не запрещенной законом. Только способности, деловые качества, знания и опыт человека должны учитываться при заключении трудового договора и продвижении по службе.

Согласно Конституции РК, каждый имеет право на условия труда, отвечающие требованиям безопасности и гигиены (п. 2 ст. 24 Конституции РК). Обеспечение безопасных условий труда возложено на работодателей и распространяется на все организации, независимо от организационно-правовой формы и формы собственности.

В статье 1 Конституции РК говорится: «Республика Казахстан утверждает себя демократическим, светским, правовым и социальным государством, высшими ценностями которого являются человек, его жизнь, права и свободы». Главный документ также определяет основы охраны труда.

Право на отдых — одно из основных трудовых прав работника. В пункте 4 статьи 24 Конституции РК провозглашено - Каждый имеет право на отдых. Работающим по трудовому договору гарантируются установленные законом продолжительность рабочего времени, выходные и праздничные дни, оплачиваемый ежегодный отпуск.

Бұл мақалада Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының қағидаттары түсіндірме береміз.

Еңбек заңнамасының негізін қалаушы қағидат – еңбек бостандығы  қағидаты. Ол әртүрлі құқықтық нормаларда бар: еңбек қатынасының пайда болуынан бастап оның тоқтатылуымен аяқталғанға дейін. Еңбек еркіндігі, азаматтың өз білімі мен қабілетін қай жерде көрсеткісі келетінін өзі анықтайтынын білдіреді. Ол жұмыс берушімен еңбек қатынастарына кірісуге немесе кәсіпкерлікпен және заңмен тыйым салынбаған өзге экономикалық қызметпен айналысуы мүмкін. Тек адамның қабілеттері, іскерлік қасиеттері, білімі мен тәжірибесі еңбек шартын жасасқанда және қызмет бабында көтерілгенде ескерілуі тиіс.

          Қауiпсiздiк пен тазалық талаптарына сай еңбек ету жағдайына құқығы – конституциялық ереже (ҚР Конституциясы 24-б. 2-т.). Қауіпсіздік еңбек жағдайларымен қамтамасыз ету жұмыс берушілерге жүктелген және ұйымдық-құқықтық нысаны мен меншік нысанына қарамастан, барлық ұйымдарға қатысты. Қауіпсіздік және гигиена талаптарына сай келетін еңбек жағдайларына құқықты қамтамасыз ету қағидаты, барлық жұмыскерлерге белгіленген нормалардың және, мысалы, ауыр жұмыстарда, еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстарда қамтылған жұмыскерлер үшін қосымша кепілдіктер көздейтін, арнайы нормалардың үйлесімділігін көздейді.

Еңбек қызметі процесінде жұмыскерлердің өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігін қамтамасыз ету бөлігіндегі жұмыскердің айрықша басым жағдайын көрсететін қағидат. Бұл талап ҚР Конституциясының 1-б. негізделген, ол жерде: «Қазақстан Республикасының өзiн демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтiк мемлекет ретiнде орнықтырады, оның ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмiрi, құқықтары мен бостандықтары» делінген. Тиісінше, мемлекет, әркiмге тумысынан жазылған, олардан ешкiм айыра алмайтын, абсолюттi деп танылған, заңдар мен өзге де нормативтiк құқықтық актiлердiң мазмұны мен қолданылуын анықтайтын, адамның конституциялық құқықтары мен бостандықтарын мойындайды және оларға кепілдік береді.

Тынығу құқығы – негізгі еңбек құқықтарының бірі. ҚР Конституциясының 24-б. 4-т. сәйкес, әркiмнiң тынығу құқығы бар. Еңбек шарты бойынша, жұмыс iстейтiндерге заңмен белгiленген жұмыс уақытының ұзақтығына, демалыс және мереке күндерiне, жыл сайынғы ақылы демалысқа кепiлдiк берiледi. Еңбек шарты бойынша, жұмыс істейтіндерге ҚР ЕК белгіленген жұмыс уақытының қалыпты ұзақтығына, демалыс және жұмыс емес мереке күндеріне, жыл сайынғы ақы төленетін негізгі еңбек демалысына, жыл сайынғы ақы төленетін қосымша еңбек демалысына кепiлдiк берiледi.

Жамбыл  обылысы әкімдігінің «Дін проблемаларын зерттеу орталығы» КММ тапсырысымен «Жамбыл облысының діни ахуалын зерттеу» тақырыбындағы мемлекеттік әлеуметтік жобасы аясында «Komek.Demeu.kz» қоғамдық қорының ұйымдастыруымен Жуалы ауданымен халықарасында сауалнама алынуда7